25 zabaw edukacyjnych i rozwijających dla 5-latków, które pomogą przygotować się do pierwszej klasy

Jakie zabawy są najlepsze dla 5-latków? W tym wieku zabawa odgrywa kluczową rolę , ponieważ pomaga dzieciom rozwijać umiejętności potrzebne do rozpoczęcia nauki w pierwszej klasie. Oto 25 pomysłów na zabawy dla dziewczynek i chłopców w wieku 5 lat, idealnych do wspólnej zabawy w domu lub na świeżym powietrzu, które wspierają naukę poprzez radość i śmiech.

To mogą być proste, praktyczne aktywności, jak nawlekanie makaronu na nitkę, które ćwiczy małe paluszki, albo gra w memory z kartami wykonanymi z tektury. Możecie razem wymyślać historie, dodając kolejne fragmenty opowieści, albo poprosić dziecko, aby wskazało, czego brakuje na rysunku — dom bez dachu, lub twarz bez nosa. Tu nie chodzi o perfekcję. Liczy się wspólny śmiech, budowanie pewności siebie i spokojne przygotowanie dziecka do pierwszego dnia szkoły.

Gry, które pomagają 5-latkom przygotować się do szkoły

Dzięki zabawie dzieci w naturalny sposób rozwijają umiejętności, które będą im potrzebne w szkole. Na przykład rozpoznawanie liter przychodzi łatwiej dzieciom, które potrafią dostrzegać różnice i podobieństwa w kształtach. Odróżnienie „b” od „d” przychodzi łatwiej tym, którzy rozumieją, gdzie jest lewa, a gdzie prawa strona. Pisanie jest prostsze dla dzieci, które wcześniej miały kontakt z kredkami i rysowaniem na papierze. Te podstawowe umiejętności — zwane też umiejętnościami wczesnoszkolnymi — najlepiej rozwijać poprzez ciekawe i angażujące aktywności.

Jakie więc zabawy warto wybrać dla 5-latków?

Nie potrzeba drogich zabawek ani skomplikowanych zajęć. Nawet gra w kręgle czy zaplatanie warkoczy lalkom może wspierać naukę. W tym artykule znajdziesz proste i przyjemne gry — do zabawy w domu, w samochodzie lub na świeżym powietrzu,  które rozwijają dokładnie te umiejętności, jakich dziecko potrzebuje, aby łagodnie wejść w szkolną codzienność. To idealne gry dla 5-latków w wieku przedszkolnym, ale można je też łatwo dostosować dla młodszych dzieci.

Wiele z nich wykorzystuje przedmioty codziennego użytku lub można je wykonać samemu z kartonu, kleju i flamastrów (takie jak układanki, tangramy czy gra pamięciowa).

Wskazówki dotyczące zabawy z 5-latkiem

Mówimy tu o edukacyjnych i zabawnych grach, więc przyjemność z zabawy jest kluczowa. Proponowane aktywności powinny być przedstawiane jako ciekawe wyzwania, a nie obowiązki. Mają sens tylko gdy dziecko naprawdę czerpie z nich radość. Oto kilka ważnych wskazówek:

• Bawcie się razem i zmieniajcie się rolami. Jeśli Twoje dziecko lubi rywalizację, zamieńcie zabawę w wyścig i wspólnie zróbcie papierowy medal dla zwycięzcy.
• Dostosuj poziom trudności do umiejętności dziecka, tak aby zabawa nie była ani zbyt frustrująca, ani zbyt łatwa.
• Zakończ zabawę, gdy dziecko traci zainteresowanie.
• Wybieraj takie aktywności, które odpowiadają charakterowi dziecka: niektóre wolą spokojne układanki, inne muszą być ciągle w ruchu.

Przyjrzyjmy się teraz kilku zabawom edukacyjnym dla 5-latków, podzielonym według rozwijanych umiejętności. Wybierz swoje ulubione!

Zabawy w domu dla 5-latków

Te edukacyjne zabawy w domu można wykonać przy użyciu zwykłych przedmiotów, takich jak krzesła, karton czy nawet same słowa. Niektóre wymagają przygotowania, co samo w sobie jest świetną okazją do nauki. Tworzenie i majsterkowanie pobudzają kreatywność i uczą, że zabawki można nie tylko kupić, ale też zrobić samodzielnie.

Zabawy rozwijające motorykę małą

Czesanie włosów lalki to doskonałe ćwiczenie przed nauką pisania. Poprzez takie czynności dzieci rozwijają motorykę małą, czyli precyzyjne ruchy dłoni i palców. To ważna umiejętność, bo pozwala samodzielnie wiązać buty, zapinać guziki, a tym samym budować poczucie pewności siebie i niezależności. Dobrze rozwinięta motoryka mała pomaga także prawidłowo trzymać ołówek oraz pisać pierwsze litery w szkole. Dlatego rozwijanie jej poprzez zabawę i proste aktywności ma kluczowe znaczenie we wczesnym dzieciństwie. Wypróbujcie na przykład:

• Nawlekanie koralików, guzików lub makaronu na nitkę
  
• Układanie monet w jak najwyższą wieżę
  
• Nauka wiązania sznurowadeł i robienia kokardek
  
• Ćwiczenie prostych węzłów
  
• Gra w bierki (na początek można użyć słomek lub patyczków kosmetycznych dla młodszych dzieci)
  
• Układanie puzzli

Pomysły DIY: Zróbcie własne bierki, kolorując drewniane patyczki lub wykałaczki. Puzzle możecie stworzyć sami, naklejając obrazek na karton i tnąc go na kawałki. Ramki z guzikami w stylu Montessori są świetne, ale zwykła koszula też doskonale się sprawdzi.

 Gry rozwijające orientację przestrzenną

Blisko i daleko, nad i pod, wysoko i nisko, z przodu i z tyłu, po prawej i po lewej stronie. Pierwsze miesiące nauki w szkole podstawowej koncentrują się na opanowaniu tych pojęć przestrzennych, które są niezbędne do pisania, rysowania figur geometrycznych i ogólnej orientacji w przestrzeni. Dziecko, które dobrze zna te pojęcia, łatwiej rozumie kierunek zapisu i jest lepiej przygotowane do nauki czytania oraz pisania. Oto kilka gier dla 5-latków, które pomagają rozwijać orientację przestrzenną:

• Znajdź różnice na rysunkach: podziel kartkę na pół linią i narysuj tę samą scenę po prawej i lewej stronie, wprowadzając drobne różnice w położeniu przedmiotów (na przykład po jednej stronie wazon stoi na stole, a po drugiej pod stołem; kot znajduje się po prawej lub lewej stronie kanapy). Zadaniem dziecka jest odnalezienie wszystkich różnic. Następnie zamieńcie się rolami i pozwól dziecku rysować.
• Stwórzcie razem bransoletkę „prawa” lub „lewa”, którą dziecko może nosić przez kilka dni, aby łatwiej odróżniać prawą stronę od lewej. Możecie zrobić dwie identyczne, jedną dla siebie, jedną dla dziecka.
• Przejdźcie z jednego pokoju do drugiego, trzymając na łyżce mały przedmiot i starając się go nie upuścić — najpierw prawą ręką, potem lewą.
• Zagrajcie w kręgle, używając najpierw prawej ręki, a potem lewej, i sprawdźcie, kiedy dziecko zdobywa więcej punktów.
• Wykonajcie sztywne kartonowe obręcze, pokolorujcie je, a następnie postawcie krzesło do góry nogami i spróbujcie zaczepić jego nogi obręczami. Każda noga może mieć inną wartość punktową. Najpierw spróbujcie prawą ręką, potem lewą.
• Siedząca zabawa w chowanego: ukryjcie jakiś przedmiot w pokoju. Dziecko musi go odnaleźć, zadając pytania takie jak „Czy to jest pod łóżkiem?”, „Czy to jest w szafie?”, „Czy to jest blisko drzwi?”. Następnie zamieńcie się rolami.

Gry rozwijające pamięć wzrokową i rozpoznawanie dla 5-latków

Rozpoznawanie różnic i podobieństw między kształtami oraz zapamiętywanie ich to podstawowe umiejętności potrzebne do odróżniania liter i nauki pisania. Wiele zabaw dla 5-latków pomaga rozwijać te zdolności, od gier pamięciowych typu memory po karciane. Aby uczynić zabawę jeszcze ciekawszą, możecie samodzielnie przygotować materiały do gry. Oto kilka propozycji do wypróbowania:

• Domowa gra memory: narysujcie razem 10 par (lub więcej, w zależności od wieku dziecka) takich samych obrazków na kartonie. Możecie wybrać tematy, takie jak zwierzęta, ubrania, kolory lub zabawki. (Gry pamięciowe to także świetny pomysł na prezent dla 3- i 4-latków.)
• Zapamiętaj obrazki: ułóż kilka kart memory w rzędzie, pozwól dziecku patrzeć na nie przez kilka sekund, a następnie odwróć je. Zadaniem dziecka jest zapamiętać, jakie karty tam były i w jakiej kolejności.
• Tworzenie kształtów lub liter: za pomocą patyczków lub słomek ułóż kształt albo literę. Dziecko obserwuje ją przez kilka sekund, a następnie próbuje odtworzyć ją jak najdokładniej. Potem następuje zamiana ról.
• Kto zniknął? : połóż kilka przedmiotów na tacy lub stole (zacznij od czterech i stopniowo zwiększaj liczbę). Dziecko obserwuje je przez kilka sekund, potem odwraca się, a Ty zabierasz jeden przedmiot. Zadaniem dziecka jest odgadnąć, którego brakuje.
• Zły świat: narysuj scenę z brakującymi elementami, na przykład twarz bez nosa, dom bez dachu, stół z trzema nogami albo dłonie z trzema palcami. Poproś dziecko, aby znalazło błędy i dorysowało brakujące elementy.
• Gra na cierpliwość i pamięć: otwórz gazetę i przez chwilę oglądajcie obrazek (na przykład całą stronę), a następnie poproś dziecko, by wymieniło wszystkie zapamiętane elementy. Potem zamieńcie się rolami. Wygrywa ten, kto zapamięta najwięcej.

Gry samochodowe dla 5-latków rozwijające pamięć słuchową

Naśladowanie odgłosów zwierząt to jedna z pierwszych zabaw, których uczą się dzieci. To świetna zabawa, ale też doskonałe ćwiczenie na rozpoznawanie i zapamiętywanie dźwięków — czyli zdolność słuchania, zapamiętywania i odtwarzania dźwięków. Te zdolności są kluczowe w nauce czytania i pisania. Aby wspierać pamięć słuchową, najlepiej sprawdzają się gry oparte na słuchaniu, zapamiętywaniu i powtarzaniu. Oto kilka prostych gier słownych, idealnych do zabawy w samochodzie, po przedszkolu albo podczas czekania:

• Papuga: Powiedz trzy słowa i poproś dziecko, by je powtórzyło w tej samej kolejności. Z każdym razem dodawaj kolejne słowo. Następnie zamieńcie się rolami.
• Łańcuch historii: Zacznij opowiadać historię. Dziecko powtarza Twoje zdanie i dodaje kolejne. Kontynuujcie do momentu, gdy ktoś zapomni kolejności!
• Śpiewajcie piosenki z powtórzeniami, takie jak „Była sobie staruszka” albo „Na zielonej łące”. Możecie też wymyślić własne wersje.

Spróbujcie tych wesołych i edukacyjnych zabaw dla przedszkolaków. Szybko zauważysz, które gry najbardziej podobają się dziecku i jakie umiejętności rozwija przy okazji. Wykorzystaj te pomysły jako inspirację do tworzenia własnych gier!

Po więcej inspiracji zajrzyj do naszych artykułów: gry dla dzieci 8–10 lat, gry dla 6–7 lat, 101 zabaw do domu i 15 klasycznych gier na dwór.