10 sposobów, jak pomóc dziecku pokonać strach przed potworami przed snem

Najlepszym sposobem, by pomóc dziecku, które boi się potworów w nocy, jest uznanie jego uczuć, wprowadzenie spokojnej rutyny przed snem i danie mu poczucia kontroli. Proste rzeczy — jak włączenie lampki nocnej, przesunięcie strasznych cieni czy pozwolenie dziecku na użycie „sprayu na potwory” — mogą zmniejszyć lęk i pomóc spokojnie zasnąć.

Warto również przekazać informację o nocnych lękach opiekunce, aby mogła odpowiednio wesprzeć je przed snem.

Dlaczego małe dzieci boją się potworów w nocy?

Około 3. roku życia dzieci zaczynają intensywnie korzystać z wyobraźni. Odbierają świat poprzez zabawę i opowieści — i czasami ta wyobraźnia działa na pełnych obrotach. To właśnie wtedy mogą pojawić się koszmary i lęk przed potworami.

Strach to naturalna emocja. Każdy jej doświadcza. Pomyśl, kiedy ostatnio coś Cię wystraszyło — dziecko przeżywa to samo. Różnica jest taka, że dorośli potrafią się uspokoić i znaleźć wytłumaczenie. Małe dzieci jeszcze tego nie potrafią.

Dorastanie bywa fascynujące, ale i przerażające. Świat dziecka pełen jest nowości. Dziecko stale się rozwija, uczy i mierzy ze zmianami — nowy żłobek, przeprowadzka, nauka pływania… wszystko to może być dla niego przytłaczające. Ponieważ dzieci mają trudność z odróżnianiem fantazji od rzeczywistości, ich lęki wydają się bardzo prawdziwe. Dlatego niektóre dzieci mają koszmary albo mówią, że w ich pokoju są potwory.

Jak uznać i zrozumieć strach dziecka?

Postaraj się spojrzeć na sytuację z perspektywy dziecka i okazać empatię. Uznaj jego strach, i zapewnij, że to w porządku — każdy czasem czuje strach. Unikaj mówienia: „Nie wygłupiaj się” czy „Nie ma się czego bać”. Dla dziecka ten strach jest realny, dlatego potrzebuje ono wsparcia i poczucia bezpieczeństwa, a nie korygowania emocji.

Eksperci różnią się w opiniach, czy warto „wchodzić” w dziecięcą wyobraźnię, gdy pojawiają się potwory. To Ty zdecyduj, co jest dobre dla Twojej rodziny. Możesz zostać w pokoju, podać wodę, zaśpiewać kołysankę albo porozmawiać o strachu. Niezależnie od wieczornej rutyny, celem jest to, aby dziecko czuło się bezpiecznie.

Praktyczne sposoby, by dziecko czuło się bezpiecznie przed snem

Jeśli nie chcesz w pełni angażować się w dziecięcą wyobraźnię, wypróbuj poniższe pomysły. Wykonujcie je wspólnie, aby dziecko miało poczucie wpływu na sytuację. A gdy dziecko czuje się silniejsze, strach staje się mniejszy.

1. Dodaj trochę światła w pokoju

 Mała lampka nocna może zdziałać cuda. Można też zostawić lekko uchylone drzwi do przedpokoju. Fluorescencyjne naklejki świecące w ciemności to także dobry wybór, dający delikatne, kojące światło przed snem.

2. Sprawdź, czy nie ma strasznych cieni

Często to właśnie cienie są „potworami”. Czy jakaś lampka rzuca cień na pluszaka, przez co wygląda on groźniej? Spróbuj zmienić położenie źródła światła albo przestawić zabawki czy meble, aby wyeliminować dziwne kształty.

3. Wykorzystaj zapachy dające poczucie bezpieczeństwa

Włóż do łóżka dziecka koszulkę noszoną przez mamę lub tatę, albo delikatnie spryskaj ukochanego pluszaka znanym, kojarzącym się z domem zapachem. Znane i kojące zapachy pomagają dziecku poczuć się spokojnie i bezpiecznie przy zasypianiu.

4. Wybieraj uspokajające opowieści na dobranoc

Unikaj strasznych książek przed snem. Zamiast tego sięgnij po lekkie, radosne lub zabawne historie, które poprawiają nastrój i pomagają zmniejszyć lęk. Dziecko, które czuje się spokojne i zrelaksowane, szybciej zasypia. Możesz też zaproponować, że co kilka minut zajrzysz do pokoju — wzmacnia to poczucie bezpieczeństwa i zaufanie. 

Wykorzystaj wyobraźnię dziecka, by przegonić potwory

Zamiast umniejszać lęk, możesz spróbować pracować z wyobraźnią dziecka. Czy w pokoju kryje się potwór? To znaczy, że trzeba się nim zająć — wspólnie. Istnieje wiele kreatywnych sposobów, by to zrobić, a rodzice mogą sami wymyślić strategię lub zapytać dziecko:

„Czego boją się potwory? Co sprawiłoby, że uciekłyby na dobre?”

Gdy dziecko aktywnie uczestniczy w wymyślaniu rozwiązania, lęk maleje. Dlaczego? Ponieważ odzyskuje poczucie kontroli. Staje się bohaterem własnej historii — a to sprawia, że zasypianie staje się bezpieczniejsze.

5. Zrób spray na potwory

Weź czysty pojemnik ze spryskiwaczem i naklej na niego etykietę „Spray na potwory” — gotowe szablony można znaleźć w internecie. Napełnij go wodą i dodaj kroplę lub dwie olejku eterycznego (np. lawendowego lub cytrusowego). Pozwól dziecku spryskiwać pokój przed snem, wzmocni to poczucie kontroli i bezpieczeństwa. 

6. Użyj „strasznego głosu rodzica”

Znasz ten głęboki, stanowczy głos, którego używasz, gdy naprawdę mówisz poważnie? Wykorzystaj go, by wygonić potwory przez okno. Otwórz szeroko okno, oprzyj ręce na biodrach i głośno powiedz: „Nie jesteście tu mile widziani — NATYCHMIAST WYCHODZIĆ!” Jeśli dziecko odbiera ten ton jako poważny, potwory na pewno też! Dla urozmaicenia można udawać, że są wypychane na zewnątrz.

7. Przygotuj krem przeciw potworom

Zamień zwykły balsam do ciała w „krem na potwory”. Wystarczy naklejka lub nowa etykieta. Jeśli dziecko używa już np. repelentu na komary, wystarczy zmienić nazwę — skoro działa na owady, to na potwory też!

8. Wymyślcie wspólnie magiczne zaklęcie

Usiądźcie razem i stwórzcie własne zaklęcie przeciw potworom. Może to być rymowanka, piosenka albo zabawna formułka. Chcesz dodać więcej magii? Zróbcie różdżkę lub magiczny miecz z kartonu albo użyjcie zabawki z przebrania. Pozwól dziecku wymachiwać nią po pokoju, wypowiadając zaklęcie. Gotowe — pokój zabezpieczony na całą noc.

9. Zaangażuj pluszowych strażników

Najlepsi pogromcy potworów? Ulubione pluszaki Twojego dziecka. Ustaw je na brzegu łóżka lub przy drzwiach, by „stały na straży”. Gdy czuwają pluszowi strażnicy, żaden potwór nie odważy się wejść.

10. Stwórz plakat „Zakaz wstępu dla potworów”

Lepiej zapobiegać niż leczyć. Pomóż dziecku stworzyć duży, kolorowy plakat z napisem „ZAKAZ WSTĘPU DLA POTWORÓW” i zawieście go na drzwiach do pokoju. Każdy potwór, który tamtędy przechodzi, od razu zrozumie, że nie ma tu czego szukać.